Η συζυγική αγάπη δεν παύει με την αναπηρία...

Μια εκπληκτική εικόνα που βρήκα στο Digg. Νομίζω μιλάει μόνη της...

Υπάρχει κρίση δημιουργικότητας στις μέρες μας;

Διάβαζα σ'ένα άρθρο στο Newsweek για την κρίση της δημιουργικότητας στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια. Περιγράφει κάποιες ανησυχίες γύρω απ'τη μείωσή της στις νέες γενιές, κάτι που μετράται με τα Τεστ του Torrance. Οι αρθρογράφοι κάνουν κάποιες υποθέσεις σχετικά με το γιατί, υποθέσεις που φυσικά έχουν σχέση με τον τρόπο που λειτουργεί η κοινωνία μας σήμερα.

O αποδεκτός ορισμός της δημιουργικότητας είναι η παραγωγή κάτι πρωτότυπου και χρήσιμου, και αυτό είναι που αντανακλάται μέσα απ'τα αποτελέσματα των τεστ. Δεν υπάρχει ποτέ μία σωστή απάντηση. Για να είναι κάποιος δημιουργικός χρειάζεται να έχει κυρίως δύο χαρακτηριστικά: αποκλίνουσα σκέψη (να εκφράζει κανείς πολλές μοναδικές ιδέες) και στη συνέχεια συγκλίνουσα σκέψη (να συνδυάζει τις ιδέες αυτές προς το καλύτερο αποτέλεσμα).

Κλουβιά και Καρκίνος

Υπάρχει μια εξαιρετική νέα μελέτη από επιστήμονες στην ομάδα του Matthew During από το Ohio State University στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Cell. Η εργασία δείχνει ούτε λίγο ούτε πολύ πως ποντίκια που ζουν σε ένα εμπλουτισμένο περιβάλλον- χώρους γεμάτους με παιχνίδια, με τροχούς για τρέξιμο και «κοινωνικές αλληλεπιδράσεις»- είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν όγκους και είναι και σε καλύτερη θέση για την καταπολέμηση αυτών όποτε εμφανίζονται.

Η πειραματική διάταξη ήταν σχετικά απλή. Μια μεγάλη ομάδα από ποντίκια δέχθηκαν ενέσεις με καρκινικά κύτταρα μελανώματος. Μετά από έξι εβδομάδες, τα ποντίκια που ζούσαν σε εμπλουτισμένο περιβάλλον είχαν όγκους που ήταν περίπου 75 τοις εκατό μικρότερη από ό,τι σε μια άλλη ομάδα ποντικών που βρισκόντουσαν σε απλά κλουβιά εργαστήριων. Εκτός αυτού, ενώ το κάθε ποντίκι στα απλά κλουβιά είχε αναπτύξει νεοπλασίες, ένα 17 τοις εκατό ποντικών στο εμπλουτισμένο περιβάλλον δεν έδειξε κανένα σημάδι καρκινικής πάθησης.

Εκπληκτικό πως ένα εμπλουτισμένο περιβάλλον επηρεάζει την έκκριση ορμονών: αύξηση εγκεφαλικού νευροτροφικού παράγοντα (BDNF), μείωση λεπτίνης και κατ'επέκταση μικρότερα περιθώρια για καρκινική δράση. Θα ήταν ενδιαφέρον αν μπορούσε κάποιος να κάνει έστω μια αντίστοιχη υπόθεση για τους ανθρώπους. Αλλά είναι δύσκολο να καθοριστεί το εμπλουτισμένο περιβάλλον στην ανθρώπινη δραστηριότητα δίχως να επηρεαστεί η ερευνητική υπόθεση από δεκάδες άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες (πχ διατροφή, εξωγενείς επιρροές, κλπ)...

Η Δυστοπία του νευροτεχνολογικού μας μέλλοντος

Διάβαζα ένα ενδιαφέρον άρθρο στο Singularity Hub όπου μου προκάλεσε την περιέργεια. Όντως... γιατί πάντα όσοι παρουσιάζουν το βιονικό μας μέλλον το δείχνουν έτσι άσχημο; Σκοτεινό και διαβολικό.

Ναι, είναι σχεδόν δεδομένο πως θα υπάρχει κατάχρηση της τεχνολογίας από ορισμένους, όπως πάντα γίνεται. Όπως και με την πυρηνική ενέργεια που προσφέρει όχι μόνο φθηνό ηλεκτρικό ρεύμα αλλά και βόμβες. Όπως και με την νιτρογλυκερίνη που όχι μόνο άνοιγε διόδους σε σύραγγες και έσωζε καρδιοπαθείς, αλλά και σκότωνε κόσμο. Οποιαδήποτε σχεδόν χρήση της τεχνολογίας μπορεί να προκαλέσει τόσο καλό όσο και ζημιά. Είναι αναμενόμενο.

Δείτε για παράδειγμα αυτό το βίντεο παρακάτω- κατά προτίμηση αφότου έχετε δει το προηγούμενο με τον Nick Vujicic- και σκεφτείτε. Αν ένας άνθρωπος είχε ας πούμε προσθετικά χέρια και γενικότερα αυξημένες δυνατότητες χάρη στην τεχνολογία, θα ήταν απαραίτητα killer; Πρέπει η κοινωνία μας να εξελιχθεί σε κάτι το τόσο διεφθαρμένο;

Με κουράζει η συνεχής παρουσίαση του μέλλοντος ως μια Δυστοπία. Ευτυχώς πρόκειται απλά για ένα βιντεοπαιχνίδι επιστημονικής φαντασίας... το πολυαναμενόμενο Deus Ex: Human Revolution. :)

Είμαστε το μυαλό μας και η θέλησή μας... όχι τα άκρα μας!

Ένα απ'τα πιο συγκινητικά βίντεο που θα δείτε ποτέ (thanks bizwriter!) και δείχνει τη δύναμη της ανθρώπινης θέλησης. Το εικονιζόμενο παλικάρι ονομάζεται Nick Vujicic και είναι εκ γενετής χωρίς άκρα. Εκεί που άλλοι θα είχαν ήδη χάσει κάθε ελπίδα αυτός την προσφέρει απλόχερα σε αρτιμελή νέα παιδιά. Ακόμα κι αν δε συμφωνείτε με τα θρησκευτικά μηνύματα που προσπαθεί να περάσει ("sharing the Gospel of Jesus Christ"), σίγουρα θα εκτιμήσετε το motto του: from no limbs, to no limits!

Το παραπάνω βίντεο συγκινεί... αλλά κυρίως βάζει σε σκέψεις για την ελπίδα που οφείλουμε να καλλιεργούμε όλοι μας πως ακόμα και με τόσο σοβαρά προβλήματα μπορεί να υπάρχει ευχάριστη και παραγωγική ζωή. Επίσης με κάνει να αναρωτιέμαι αν τέτοιες περιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι ο λόγος που θα πρέπει να επισπεύσουμε ως κοινωνία την έρευνα πάνω σε βιονικά-προσθετικά μέλη.

Αν ο εγκέφαλος είναι καλά, όλα τα υπόλοιπα είναι απλά θέμα χρόνου...

Η επιστημονική εξήγηση του ενοχλητικού ήχου της βουβουζέλας

Όσοι έχετε δοκιμάσει να παρακολουθήσετε κάποιον από τους αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου στη Νότια Αφρική θα έχετε βρεθεί μπροστά στο ενοχλητικότατο άκουσμα της βουβουζέλας, αυτού του περίεργου παραδοσιακού πνευστού οργάνου των νοτιοαφρικανών φιλάθλων.

Ο New Scientist έχει μια συνέντευξη με τον Trevor Cox, πρόεδρο στο βρετανικό Ινστιτούτο Ακουστικής και μηχανικό ακουστικής στο Πανεπιστήμιο του Salfold στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου εξηγεί κάποια μυστικά απ'αυτό το περίεργο όργανο.

Φαίνεται πως ο διαπεραστικός της ήχος οφείλεται στη συχνότητα που εκπέμπει (γύρω στα 235 Hertz) και τις αρμονικές αυτής που είναι- αναμενόμενα- πολλαπλάσια. Επίσης επισημαίνει πως- αν τυχόν βρίσκεστε στις εξέδρες- αποφύγετε την έκθεση κοντά στο στόμιο μιας που σε απόσταση ενός μέτρου μια βουβουζέλα έχει ένταση ακόμα και 116* dB... αρκετά για σημαντική ακουστική βλάβη.

*στην αγγλική Βικιπαίδεια μιλάει και για μέχρι 127 dB!

Για τη συνέντευξη, κλικ στον τίτλο. :)

Διεπαφές Χειρονομιών για Η/Υ

Ο τρόπος που θα μπορούμε να «χειριστούμε» τους υπολογιστές του μέλλοντος μας επιφυλάσσει ήδη πολλές εκπλήξεις. Μόλις σήμερα παρουσιάστηκε στην Electronic Entertainment Expo (E3) το φανταστικό Kinect το οποίο μπορεί απλά με κινήσεις ή την φωνή να κάνει τις επιλογές που επιθυμούμε. Ο λόγος που έβαλα τη λέξη 'χειριστούμε' σε εισαγωγικά είναι γιατί το ρήμα αυτό περιορίζει- εξ ετυμολογίας- την χρήση στα χέρια. Παρ'όλα αυτά, το μέλλον είναι στη χρήση διεπαφών εγκεφάλου-υπολογιστή που θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν την επιθυμία μας για κίνηση απλά απ'την εγκεφαλική δραστηριότητα (ηλεκτρική, μαγνητική, βιοχημική, κλπ). Οι προεκτάσεις είναι εκπληκτικές για όλους τους χρήστες, τόσο για «φυσιολογικά υποκείμενα» (σιχαίνομαι αυτόν τον όρο... ΟΛΟΙ μπορούμε δυνητικά να είμαστε φυσιολογικοί, ιδιαίτερα με την χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας-ιατρικής) χωρίς αναπηρίες αλλά κυρίως για άτομα με ειδικές ανάγκες, κινητικές ή αισθητικές, που θα μπορούν να μοιράζονται με όλους τους υπόλοιπους τους καρπούς της σύγχρονης ψηφιακής μας ζωής. :)

Πριν φτάσουμε όμως εκεί, ας δούμε κάτι που υπάρχει σήμερα με υλικά που ουσιαστικά μπορείτε να βρείτε σ'ένα κατάστημα ηλεκτρονικών και... ρούχων. Ναι, γιατί ένα χρωματιστό γαντάκι μπορεί να κάνει τη διαφορά στις ικανότητες οπτικής αναγνώρισης ενός Η/Υ, είτε σε ελεύθερο χέρι είτε αν αυτό κρατάει ή χειρίζεται κάποιο εργαλείο. Φυσικά με το κατάλληλο custom λογισμικό. Οι δυνατότητες για εκπαιδευτικές δραστηριότητες και σύνθετη επικοινωνία είναι σημαντικές, μιας που η μονάδα είναι σε θέση να αναγνωρίσει ακόμα και γλώσσα σημείων με χειρονομίες, κρίσιμο για άτομα με ακουστικά προβλήματα (πχ κωφάλαλοι).

11888

Η ανάλυση της αποτελεσματικότητας των διαφημίσεων μέσω νευροεπιστημονικών μεθόδων ξεφεύγει απ'τα όρια (και μέσα!) αυτού του ιστολογίου. Παρ'όλα αυτά δε μπορώ να μην παρατηρήσω πόσο επιτυχημένη ήταν ως τώρα η συγκεκριμένη διαφήμιση στο να περάσει το μήνυμά της... είτε μας άρεσε είτε μας εκνεύρισε!

Ο νεαρός «αριθμολόγος» της διαφήμισης μας περνάει τον αριθμό που χρειάζεται να θυμόμαστε (το 11888) μ'ένα ηλιθιότατο παιχνιδάκι βασικών αριθμητικών πράξεων μέσα από λίγα αυτοτελή σενάρια-σκετσάκια πριν φτάσει στο εν λόγω νούμερο που αντιστοιχεί στον τηλεφωνικό κατάλογο του ΟΤΕ.

Τα εργαλεία που χρησιμοποιεί είναι λίγα αλλά- εμπειρικά- ισχυρής γνωσιακής αποτελεσματικότητας.

• μια αστεία αλλά συμπαθητική προσωπικότητα ως πρωταγωνιστής
• σουρεαλιστικά σενάρια και στιγμές έμπνευσης
• συμπαθητικά ανόητος τρόπος άφιξης στον αριθμό που μας ενδιαφέρει (ο Umberto Eco μεταξύ άλλων μεγάλων σημειολόγων θα έφριζε!)
• εκπληκτική ατάκα ("catchphrase") για «κοινωνική επανάληψη» της διαφήμισης σε άσχετες στιγμές απ'το ευρύ κοινό

Με τα παραπάνω, πώς κάποιος να μην θυμάται όχι μόνο το νούμερο της υπηρεσίας αλλά και γενικότερα αυτήν την επιτυχημένη καμπάνια; Ακόμα και αυτή η αναφορά στον Ελεύθερο Νευρώνα φαίνεται να δουλεύει για λογαριασμό του!!

Τυχαίο; Δε νομίζω... :)

Ένα βίντεο ντροπής για τις συνθήκες των ΑΜΕΑ στην Ελλάδα

Δυστυχώς το παρακάτω βίντεο είναι ζωντανή απόδειξη πόσο πίσω είμαστε στην Ελλάδα σχετικά με την ευαισθησία μας προς τις ανάγκες ατόμων με κινητικές και αισθητικές δυσλειτουργίες. Όποιος έχει περάσει έστω και λίγες μέρες παροδικά από μια τέτοια κατάσταση (πχ αθλητικό ατύχημα, τραύμα, κλπ) το γνωρίζει καλά πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η ζωή μας απ'την αναισθησία ορισμένων.



Αυτό που μ'εξοργίζει πάντως περισσότερο, είναι η ασχετοσύνη και παντελής αδιαφορία σχετικά με τους νόμους και τις ρυθμίσεις για δημιουργία barrier free πόλεων και γενικότερα δομών. Θεωρώ απαράδεκτο τη σήμερον ημέρα να μην ενημερώνονται οι μηχανικοί (πολιτικοί και αρχιτέκτονες) για την κατασκευή πχ μιας ράμπας βάσει προδιαγραφών. Δεν είναι μια δουλειά που γίνεται κουτουρού, υπάρχουν συγκεκριμένες κλίσεις, αποστάσεις, ύψη, κλπ.

Κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να υπάρχει νόμος που να επιβάλλει την κατασκευή κάθε καινούργιου κτιρίου (ακόμα και ιδιωτικού!) με αυστηρές προδιαγραφές πρόσβασης και χρήσης από ΑΜΕΑ. Χωρίς διακρίσεις ή ελαφρυντικά.

Βελονισμός: όταν η εναλλακτική ιατρική γίνεται mainstream

Δε νομίζω να έχασε κανείς το μεγάλο νέο των ημερών μας, δηλαδή τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Neuroscience σχετικά με τη μοριακή εξήγηση των αποτελεσμάτων του Βελονισμού.

Το όλο πόρισμα αποτελεί σταθμό για την Ιατρική Επιστήμη γενικότερα- ακόμα κι αν διαψευθεί αργότερα- διότι δίνει επιτέλους σοβαρές βάσεις για την ορθολογική και επιστημονική εξήγηση μιας απ'τις πιο συνηθισμένες πρακτικές Εναλλακτικής Ιατρικής στο δυτικό κόσμο. Παρόλο που τα θεραπευτικά αποτελέσματα του Βελονισμού είχαν επιβεβαιωθεί εδώ και χρόνια σε διάφορα trials (με λίγες διαψεύσεις), το τι πραγματικά γινόταν σε μοριακό-κυτταρικό επίπεδο ξέφευγε απ'τους Νευροεπιστήμονες. Ως τώρα... :)

Τα συμπεράσματα είναι φυσικά η χαρά του ορθολογικού ατόμου! Καμία σχέση με «δυνάμεις Κι» και «ροές ενέργειας» όπως με πομπώδεις εκφράσεις προσπαθούν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι Κινέζοι εφαρμοστές της πρακτικής. Καμία σχέση με «πύλες, κόμβους, και ενεργειακά επίπεδα» και «μεσημβρινούς οργάνων». Η δράση του βελονισμού βασίζεται στην κλασική Φυσιολογία, στους Νόμους της Φύσης.

Το υπεύθυνο μόριο είναι αυτό της Αδενοσίνης που εκκρίνεται κατά το Βελονισμό και με τις αντιφλεγμονώδεις δράσεις του βοηθάει στην μείωση του πόνου και του οιδήματος. Case closed. Τώρα δε που γνωρίζουμε ποιός είναι εν μέρει ο βασικός παίκτης στη δράση του Βελονισμού, νέα φάρμακα που αναστέλλουν τον ενζυματικό καταβολισμό της αδενοσίνης δύναται να βελτιώσουν ακόμα περισσότερο την αποτελεσματικότητα της μεθόδου, χωρίς να υπάρχει ανάγκη για επίκληση στον... Κομφούκιο. :)

---

Σ'αυτό το σημείο θέλω να καταστήσω κάτι σαφές. Θέλω να πιστεύω πως ανήκω σε μια νέα γενιά λειτουργών της υγείας που δεν φοράει παρωπίδες. Αναγνωρίζω την επικουρική δράση της εναλλακτικής ιατρικής στην προσπάθεια βελτίωσης της υγείας ενός ασθενή καθώς μια τέτοια ολιστική προσέγγιση ενισχύει τη λεγόμενη «θεραπευτική συμμαχία» που οφείλει να βασίζεται σε διάφορα επίπεδα: βιολογικό, ψυχολογικό, πνευματικό, κλπ. Η εναλλακτική ιατρική- κακά τα ψέματα- τις περισσότερες φορές είναι απλά ένα καλοστημένο placebo. Αλλά υπάρχουν και λίγες περιπτώσεις που όντως έχει πραγματική συνεισφορά (που φυσικά εξηγείται εν μέρει με την κλασική ιατρική-φυσιολογία, μη γελιόμαστε!) και οι ασθενείς την εμπιστεύονται.

Το ζήτημα είναι ο σύγχρονος θεραπευτής να είναι σε θέση:

1. να συνειδητοποιήσει τα όρια της εναλλακτικής ιατρικής που βασίζονται κυρίως σε εμπειρικές μεθόδους χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση
2. να ΜΗ σταματήσει σε καμία περίπτωση την παροχή υπηρεσιών σε κλασική ιατρική που είναι το standard ασφάλειας στις ημέρες μας
   
3. να κοστολογεί τις υπηρεσίες του σε λογικά επίπεδα καθώς και να μη δίνει υπερβολικές / ανταγωνιστικές υποσχέσεις σχετικά με την εγκυρότητα των μεθόδων του

Τα παραπάνω οφείλουν να ισχύουν τόσο στην κλασική ιατρική όσο και στην εναλλακτική.